Rasıh Reşat: Toplum güvenliği meselesi..

Ağustos’un ilk haftasını İngiltere’de geçirdim. Biraz kafa dinleme, biraz iş güç… Tabii bir gözümüz yine memleketteydi. Zaten sosyal medya sayesinde dünyanın neresine giderseniz gidin, memleket cebinizde sizinle birlikte geliyor.

Geçtiğimiz günlerde önümüze düşen haberler korkunçtu. Süpermarketteki bıçaklama, ardından başka bir bıçaklı kavga ve sonrasında benim dilimin “kaza” demeye varmadığı trafikteki ölüm…

Ama neredeyse olayların kendisi kadar dikkat çekici olan, haberlerin altına yazılan yorumlardı. Yurdum insanı yine bir anda uzmanlık değiştirdi. Pandemide immünolog, depremde jeofizikçi, iki toplum lideri kahve içse uluslararası ilişkiler uzmanı olan sosyal medya ahalisi bu kez de toplum güvenliği uzmanı kesildi.

Kimisi doğrudan “Yabancılar gelmesin” noktasına geçti. Bunu kendisini solcu diye tanımlayanlardan duymak daha da ilginçti. Düne kadar eşitlik ve ayrımcılık üzerine konuşanların, mesele suç olunca pasaporta bakarak suçlu profili çıkarması tuhaf bir çelişki.

Bir başka kesim ise bir kadının öldürülmesini, daha olayın vahşeti sindirilmeden siyasi malzemeye çevirmeye başladı. Elbette güvenlik siyasetin konusudur. Polis, göç, trafik, alkol denetimi, kameralar, cezalar… Bunların hepsi konuşulmalı. Ama trajediyi kendi siyasi mahallenizin sloganına dönüştürdüğünüz anda, ortaya çıkabilecek toplumsal tepkiyi de o mahallenin içine hapsediyorsunuz.

İngiltere’de zamanımın çoğu Londra’da geçti. Suçun olmadığı bir şehir değil; aksine ciddi suç sorunları var. Dünyanın en kozmopolit şehirlerinden biri olmasına rağmen insan çoğu yerde kendisini güvende hissediyor. Çünkü mesele sadece “kimlerin ülkeye geldiği” değil, devletin nasıl bir düzen kurduğu ve o düzeni ne kadar uygulayabildiğidir.

Her yerde kamera var. Otobüste, trende, markette, sokakta… Bizde “kent güvenlik sistemi” denildiğinde özel hayat tartışması çıkıyor; ardından bir suç olduğunda da “Polis nerede?” diye soruyoruz.

Aynı çelişki alkollü araç kullanımı için de geçerli. Denetim sıkılaşınca özgürlük diyoruz, ölüm olunca öfkeleniyoruz.

Bence mesele yabancı, yerli, sağcı, solcu meselesi değil. Mesele, devletin güvenliği sağlayacak kuralları koyması ve bunları herkese eşit şekilde uygulamasıdır.

Yoksa bugün yaşadıklarımıza birkaç gün üzülür, sonra unuturuz. Bir sonraki ölüm gelene kadar.

Ve asıl korkutucu olan da şu: Tedbir almazsak, bir gün dönüp “Bunlar daha iyi günlerimizmiş” diyeceğimiz günler gelecek gibi görünüyor.

Seçimden sonra ülkeyi ve beldeleri yönetecek olanların en önemli konularından biri bu olmalı. Şu anda sosyal medya ahalisinin dramatize ettiği kadar büyük bir sorun henüz su yüzüne çıkmış değil. Burada “henüz” kelimesinin altını özellikle çiziyorum.

Slogansız, pratik, önleyici, etkili ve tavizsz… Toplum güvenliği politikası açısından anahtar kelimeler bunlar olmalı. Çünkü bir savaş toplumu olmak bizi ülke güvenliği konseptine hapsetti. Toplum, şehir ya da mahalle güvenliğini unutuyoruz.