Rasıh Reşat: Yeni Kararsızlar: Eski Karmacılar

Bugün itibarıyla seçimlere 78 gün kaldı.
Bazıları bu gün sayacımdan hafiften gıcık alıyor, “Neden sürekli gün sayıyorsun?” diye soruyor. Ben de askerliğin bitmesini beklerken gün sayılır, maaş için aybaşı beklendiğinde gün sayılır, okulun açılmasına ya da kapanmasına gün sayılır, doğumu yaklaşan anne adayları gün sayarken ülkenin ve beldelerimizin kimler tarafından yönetileceğini öğreneceğimiz, konuşmaların sona erip işlerin başlayacağı güne neden gün sayılmasın, diye cevap veriyorum.
Hem biraz heyecan katıyor. Heyecansız da olmaz bu işler.
Şimdi karma oy kalktı.
“Kalktı” diyorum çünkü Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın yasayı Meclis’e geri göndermesini hukuki bir engelden çok siyasi bir tavır olarak okuyorum. Seçime bu kadar kısa süre kala seçim sisteminin değiştirilmemesi gerektiği prensibine dikkat çekti ve yasayı yeniden görüşülmek üzere gönderdi. Meclis aynı metni yeniden gönderdiğinde ise Cumhurbaşkanı’nın imzalaması gerekecek.
Dolayısıyla asıl mesele artık karmanın kalkıp kalkmayacağı değil, karma oy kullanan seçmenin nereye gideceğidir.
Çünkü küçümsenmeyecek bir kitleden bahsediyoruz.
Seçmenin ortalama yüzde 15-17’si karma oy kullanıyordu. Üstelik sistemin karmaşıklığı ve hata payının düşüklüğü nedeniyle bu oyların içerisinde yananlar da vardı. Şimdi bu seçmenlerin önüne mühür konulacak ve belki de bugüne kadar oy vermeyi düşünmedikleri bir partiyi öne taşıyacak, öndeki bir partiyi daha yukarı çıkaracak, baraj civarındaki bir partiyi Meclis’e sokacak, hatta grup kurabilecek noktaya taşıyabilecekler.
“Karma yoksa sandığa gitmem, beni partilere mahkûm edemezsiniz” diyenler elbette çıkacaktır ancak ben sayılarının çok yüksek olacağını düşünmüyorum. Çünkü üniversite sınavında şıkları işaretler gibi tek tek aday seçerek karma oy kullanan insan, aslında oy kullanmayı seven seçmendir. Sandığa gitmeyeceklerin önemli bölümü ise zaten boykot eğiliminde olanlardan oluşacaktır.
Geri kalanlar gidecek ve bir partiye mühür vuracak.
Peki hangisine?
Bence karma oy kullanan yüzde 15-17’lik kitleyi bugünden itibaren yeni bir kararsızlar grubu olarak değerlendirmek gerekiyor. Anketlerde giderek küçülen kararsız havuzuna, bir anda orta büyüklükte bir siyasi parti kadar seçmen eklenmiş durumda.
Bu insanların tercihlerini nasıl yapacakları ise ayrı bir mesele. Çünkü bugüne kadar parti seçmediler; bir partiden birkaç isim, diğerinden birkaç isim seçerek, “Şuna mutlaka bir tik” diyerek kendi listelerini oluşturdular.
Şimdi karar verirken muhtemelen karma listelerinde hangi partinin adaylarının ağırlıkta olduğuna bakacaklar. Ya da belki tek bir aday onlar için o kadar önemli olacak ki diğer tercihlerinden vazgeçip yalnızca onun hatırına partisine mühür vuracaklar.
İşte tam bu nedenle aday belirleme süreci hiç olmadığı kadar önemli hale geliyor.
Çünkü artık güçlü adaylar partilerine karma oy değil, mühür getirecek. Parti yönetimlerinin de yalnızca kendi tabanında sevilen isimlere değil, başka siyasi mahallelerden seçmeni peşine takabilecek adaylara yönelmesi gerekecek.
Kesin bildiğim bir şey var: Ortada orta halli bir siyasi parti büyüklüğünde karmacılar kitlesi duruyor ve bu oyların nereye, hangi oranlarda dağılacağı seçimin kaderini ciddi biçimde etkileyecek.
Herkese iyi hafta sonları.
Çünkü pazartesi geldiğinde seçime 75 gün kalacak.